پیامبر اکرم(ص): کسی که تنها شکم خود را سیر کند و همسایه اش گرسنه باشد به خدا ایمان نیاورده است

دوشنبه, 29 آبان 1396

 العربی     English      فارسی     

NGO Hunger Charity3

غذا در بیماریهای نوپدید

 
بررسی بیماری ایدز و توصیه های غذایی در آن
 
تغذیه در ایدز (AIDS)بـیماری ایدز بی شک بزرگترین بلای جامعه بشری بعد از جنگ جهانی دوم،به شمار می آید این سیر صعودی سریع به دلیل نقایص اطلاع رسانی امروزه به یکی از دغدغه های کلیه کشور ها بدل گردیده است.تا جایی که دبیر کل سازمان ملل متحد در پیامی به مناسبت روز جهانی مبارزه با بیماری ایدز از شکست رهبران سیاسی جهان در مبارزه با این بیماری خبر داد و از کشورهایی که ایدز را مایه ننگ و بی آبرویی تلقی می کنند، انتقاد کرده است.این بیماری در کشورهای ثروتمند تحت کنترل درآمده است اما در کشورهای فقیر جهان سالانه باعث مرگ و میر تعداد زیادی از افراد می شود.
 

 
بر اساس آمار در حدود 68-65 میلیون نفر در سراسر جهان به این بیماری مبتلا شده اند که از این میان حدود 25 میلیون نفر فوت کرده اند و 42 میلیون نفر هنوز با آن دست به گریبانند.
.
موارد اولیه ایدز در سال 1981 در آمریکا و در بین هم جنس بازان مشاهده شد به همین جهت با وجود شناسایی شدن سایر راه های انتقال این بیماری، متاسفانه هنوز هم عده زیادی از مردم به ویژه در کشورهای جهان سوم تصور می کنند ایدز تنها بیماری هم جنس بازان است در صورتی که این افراد فقط 10 درصد موارد آلوده را تشکیل می دهند.
در اوایل بروز اپیدمی ایدز تصور این بود که این بیماری مخصوص کشورهای غربی و آفریقایی است ولی با شیوع سریع آن در کره خاکی مشخص شد که ایدز هیچ نژاد، مرز، کشور، جنس و سنی را در امان نخواهد گذاشت.
.
از آنجایی که عفونت های آمیزشی به دلیل نیازهای سخت و ویژه ای که از جهت انتقال و رشد در محیط آزمایشگاه دارند و همچنین به دلیل موربیدیته فیزیکی و روانی-اجتماعی بالایی که ایجاد می کنند قابل توجه هستند، ترکیب علایم نامحسوس یا ناپیدا و انگ بیماری، بیماران را از مراجعه به مراکز مراقبت سلامت باز می دارد و به این ترتیب بسیاری از موارد عفونت تشخیص داده نمی شود.
از آنجایی که بهترین راه مقابله با این بیماری پیشگیری از ابتلا به آن است ابتدا به راه های انتقال آن می پردازیم :
.
1.تماس جنسی:  80-70 درصد موارد ابتلا از این طریق بوده است و برقراری رابطه جنسی بدون حفاظت با شخص آلوده موجب انتقال ویروس می شود.
2.تماس با خون آلوده : تزریق خون و فرآورده های خونی آلوده، پیوند اعضا و نسوج آلوده، استفاده مشترک از سرنگ و سوزن آلوده(معتادان تزریقی)و تماس تصادفی سوزن و یا وسیله آلوده در میان کارکنان بخش های درمانی.
3.انتقال از مادر به کودک:  40-30 درصد موارد آلوده ناشی از انتقال ویروس از مادر آلوده به کودک بوده است.
.
به طور کلی راه های عمده انتقال با توجه به جوامع مختلف و فرهنگ های متفاوت گوناگون بوده، به طوریکه در کشورهای آفریقایی عمده ترین راه انتقال تماس جنسی و در اروپای شرقی و اوکراین و ایران استفاده از وسایل تزریقی مشترک عنوان شده است.اگر چه ویروس ایدز در بسیاری از مایعات بدن مثل خون، منی، اشک، شیر مادر، بزاق و عرق دیده شده ولی به علت کم بودن تعداد ویروس و وجود برخی از آنزیم های مهار کننده تاکنون انتقال از راه های بزاق، اشک چشم و عرق بدن مشاهده نشده است.
.
چیزی که در رابطه با این بیماری بسیار حایز اهمیت است این است که پیشگیری، مهم ترین و کارآمدترین راه جلوگیری از ابتلا به این بیماری است ولی اگر فردی به این بیماری مبتلا شد به دلیل دوره طولانی بیماری مهمترین مسئله کنار آمدن با این بیماری، مراقبت از انتقال این بیماری و سالم زیستی در کنار این بیماری است.
افراد مبتلا به این بیماری باید بدانند که اگر مراقبت های بهداشتی، پزشکی و تغذیه ای را در رابطه با این بیماری رعایت کنند می توانند در کنار سایر اعضای خانواده خود به زندگی ادامه دهند و ارایه آموزش های جزیی به آنها و اعضای خانواده شان کافی است تا به یک زندگی سالم رهنمون شوند.
.
از آنجایی که ارتقای سیستم ایمنی در بیماران مبتلا به ایدز بسیار حایز اهمیت است و سلامت بافت ها و قدرت مقابله با بیماری ها در این بیماران کاهش می یابد ، بنابراین تغذیه در آنها به عنوان یک اصل برای ارتقا سطح سلامت اهمیت می یابد.
اگر طول بیماری را در نظر بگیریم بعد از مواجهه با این بیماری مدت زمانی طول می کشد تا فرد به درک شرایط تازه بپردازد اما پس از واقف شدن به شرایط جدیدی که با آن درگیر است باید مثل سایر افراد با رعایت نکاتی چند به زندگی عادی ادامه دهد ، به همین دلیل ما راهکارهای تغذیه ای را پیش روی این افراد قرار می دهیم تا با استفاده از این راهکارها جاده پیش رو را بدون در نظر گرفتن طول جاده سبز ببینند.
 
اختلالات تغذیه ای در این بیماری :
.یکی از عوارض شایع در این بیماری سوءتغذیه پروتئین _انرژی است.که در این افراد همراه با کاهش وزن،کاهش ضخامت چربی زیر پوست و دور بازو و کاهش ظرفیت باندی با آهن(TIBC)، کاهش آلبومین پلاسما(هیپوآلبومینمی )دیده می شود.عمده ترین علت کاهش وزن در افراد مبتلا به ایدز کاهش دریافت انرژی می باشد نه افزایش مصرف آن، در این افراد اختلال در حس چشاییوجود دارد که در صورت تحلیل توده چربی بدن به 55%حالت نرمال، در افراد مبتلا به این بیماری، مرگ رخ خواهد داد.از دیگر اختلالات می توان به تهوع، استفراغ، اسهال، اختلالات تنفسی، لاغری عصبی(آنورکسیا)اشاره کرد.
عمده ترین دلایل بروز کاهش وزن شدید دراین بیماران عبارتند از :کاهش انرژی دریافتی ،کاهش فعالیت،کاهش اشتها و نقایص متابولیکی.حال که با اختلالات تغذیه ای در این بیماری آشنا شدیم بهتر است که روشهای ارزیابی وضعیت تغذیه ای را در این بیماران نیز مورد بررسی قرار دهیم.
.
انرژی مورد نیاز این بیماران:
در افراد مبتلا به ایدز انرژی توصیه شده برای نگهداری وزن برابر است با انرژی پایه مورد نیاز ضرب در 1/3 و برای افزایش وزن ضربدر 1/5.نیاز به پروتئین در این بیماران برای حفظ وزن Maintenance برابر 1/4-1 گرم به ازای هر کیلوگرم وزن بدن و برای بازسازی(Replation)برابر است با 2-1/5 گرم به ازای کیلوگرم وزن بدن می باشد.آرژنین در ایمنی سلولی بسیار مفید است و بد نیست بدانیم که مصرف وعملکرد اسید فولیک در کمبود پروتئین(PEM)آسیب می بیند، بنابراین علاوه بر توجه به دریافت پروتئین به منابعاسید فولیک که بعداً ذکر خواهد شد نیز باید توجه داشت.
.
گوشت ها
در مبحث پروتئین اولین چیزی که به ذهن می رسد،گوشت ها است، بنابراین گوشت بوقلمون و انواع ماهی ها بسیار توصیه می شود، ماهی غذای بسیار سالم و سودمندی است که گنجاندن آن در رژیم غذایی به میزان حداقل 2 بار در هفته(کمترین میزان نیاز )باید رعایت گردد.
.
تخم مرغ
تخم مرغ یکی از منابع عالی پروتئین بوده که مصرف آن به بیماران بعد از یک ضعف بدنی، بیماری ناتوان کننده یا کسانی که دوره نقاهت را می گذرانند، بسیار سودمند است.یک محقق ایتالیایی بیان می کند که " اگر بتوانیم در مدارس و کالج های ایتالیا به جوانان روزی نیم لیتر شیر و یک عدد تخم مرغ بدهیم آنوقت خواهیم گفت که ملت ما ملتی محکم و قوی است و آنوقت است که نژاد انسانی بهبود یافته" از آنجایی که باید توانایی کبد در استفاده از تخم مرغ را در نظر بگیریم تا میزان کلسترول آن در بیمار ایجاد ناراحتی نکند به بیماران مبتلا به این بیماری توصیه می شود که بیشتر از 3 عدد تخم مرغ در هفته میل نکنند، البته این محدودیت برای مصرف زرده یاد شده است و خوردن سفیده ای که کاملاً پخته شده باشد به هر میزان در هفته مانعی ندارد، سفیده خام دارای ماده ای به نام آویدین(Avidin)است که ایجاد تداخل های تغذیه ای با ویتامین بیوتین می کند، بهترین شکل مصرف تخم مرغ به شکل آب پز است که هضم آن ساده تر است.
.
شیر
به عنوان یک منبع پروتئینی مناسب برای جلوگیری از سوءتغذیه بسیار توصیه می شود با خوردن یک لیوان شیر همراه با یک قاشق غذاخوری عسل یا 2 عدد خرما توصیه می شود.
.
عدس
عدس یکی دیگر از منابع عالی پروتئینی است و علاوه بر پروتئین حاوی ویتامین B، آهن و کلسیم است.عدس پخته به همراه روغن زیتون غذایی کامل و پر انرژی است و حتی مصرف آن را برای کارگرانی که به کارهای بدنی می پردازند، توصیه می گردد، این منبع گیاهی و سرشار از مواد مغذی می تواند یک عصرانه کامل یا یک صبحانه بسیار عالی در رژیم غذایی این بیماران و کلیه افرادی که دوران نقاهت را می گذرانند به شمار آید.
.
چربی ها
در بدن انسان اسید های چربی وجود دارند به نام اسیدهای چرب ضروری که در واقع بدن قادر به ساختن آنها نبوده و باید از خارج از بدن انسان وارد شوند.این اسیدهای چرب که در روغن های مایع به خصوص روغن زیتون، گردو، روغن سویا و ماهی ها به خصوص ماهی های آب سرد مانند قزل آلا، ساردین، سالمون و تون وجود دارد.برای بدن اهمیت زیادی دارد و در صورت کمبود مصرف آن،کاهش ثانویه سطح آنها در در بدن به وجود آمده و فرد دچار اختلال اسید چرب ضروری می شود که در مورد افراد مبتلا به ایدز این اختلال مشاهده می شود.
.
در افراد مبتلا به ایدز استفاده از روغن هایی به نام MCT(تری گلیسیرید با زنجیره متوسط)بسیار مفید می باشد این چربی ها در روغن نارگیل وجود دارند و در داروخانه ها فروخته می شوند این چربی ها نیاز به هضم ندارند و میزان مصرف آنها باید کنترل شده باشد.در ضمن این نوع چربی فاقد اسید های چرب ضروری است و باید همراه با LCDها خورده شود.استفاده از روغن ماهی یا اسیدهای چرب امگا 3 که به آن اشاره شد می تواند عملکرد ایمنی را بهبود بخشد زیرا امگا 3در مقایسه با امگا 6 کمتر باعث پیشرفت التهاب می شود.
.
مایعات
در افراد مبتلا به ایدز نیاز به مایعات مثل افراد عادی است(12-8 لیوان در روز)، در موارد اسهال، استفراغ یا تب به ازای هر درجه تب، نیاز به انرژی 13 درصد و نیاز به پروتئین 10 درصد افزایش پیدا می کند.عرق شاه تره یکی از عرقیاتی است که مصرف آن به شکل شربت شاه تره علاوه بر تامین مایعات بدن، اشتها آور است و در حل مشکلات اشتها در این بیمار کمک می کند.همچنین آب هویج علاوه بر این که از منابع بسیار عالی برای تامین ویتامین A دربدن است، اشتها آور نیز می باشد.
.
ویتامین ها و مینرال ها(مواد معدنی)
در بیماران مبتلا به ایدز نقش کمک کننده ویتامین ها و مینرال ها بسیار چشم گیر است بنابراین باید به افراد دچار این بیماری یاد آور شویم که از خوردن سبزی و میوه تازه غفلت نکنند، در واقع نیاز افراد مبتلا به ایدز به آنتی اکسیدان هایی مثل بتا کاروتن(پیش ساز ویتامین A)بسیار زیاد است.نیاز به سایر آنتی اکسیدان ها مثل ویتامین E و ویتامین C نیز افزایش نیاز چشمگیری در این بیماری پیدا می کند، از این رو مصرف یک لیوان آب هویج رنده شده همراه با یک قاشق غذاخوری روغن زیتون به همراه آب یک لیموی تازه(یک روز در میان )می تواند مجموعه ای از ویتامین های یاد شده را به بدن فرد برساند.سایر منابع این ویتامین ها عبارتند از :
.
بتاکاروتن
این آنتی اکسیدان یکی از قوی ترین آنتی اکسیدان های موجود در طبیعت است و در هویج به وفور وجود دارد.همچنین در برگه زردآلو، میوه زردآلو، سیب زمینی، اسفناج، طالبی، کدو حلوایی، کاهو و گریپ فروت نیز وجود دارد، این ماده در بدن به ویتامین A تبدیل می شود.
.
ویتامین C
ویتامین ث و گلوتاتیون(تری پپتید)، گسترش ویروس HIV را کند می کنند این دو ماده مهم که از ضد اکسید کننده های قوی به شمار می آیند به مقدار زیاد در میوه ها و سبزی های تازه وجود دارند که نمونه هایی از این سبزیجات عبارتند از:گوجه فرنگی، جعفری،کلم، مرکبات(به خصوص لیمو شیرین و لیمو ترش)، فلفل دلمه و...منابع بسیار عالی این ویتامین هستند.در آزمایشی که توسط دکتر آلتون میستر در دانشگاه پزشکی دانشگاه کورنل انجام شد مشخص گردید که مقدار گلوتاتیون در بدن بیماران مبتلا به ایدز خیلی کم است و کمبود این ماده در گسترش و توسعه ایدز موثر است.بنابراین خوردن موادی مثل:هندوانه، آوکادو، مارچوبه و بروکلی و در مرحله بعدی گریپ فروت، پرتقال، توت فرنگی، بامیه، سیب زمینی، کدو،گل کلم و گوجه فرنگی خام توصیه می شود لازم به یاد آوری است که چرخ کردن و کوبیدن مواد فوق و عصاره آنها گلوتاتیون را به طرز قابل توجهی از بین می برد، بنابراین بهتر است که در این بیماران بصورت خام مصرف شود.
.
ویتامین E
آن را با عنوان ویتامین جوانی و ضد پیری و برطرف کننده تنش های قبل از قاعدگی در خانم ها می شناسیم.این ویتامین یکی از ضروری ترین و حیاتی ترین ویتامین های مورد نیاز است در روغن ذرت، روغن سویا، روغن گندم، دانه کنجد و بادام زمینی تخم آفتابگردان و گردو و جوانه گندم وجود دارد.بنابراین مصرف این مواد در بیماران مبتلا به ایدز توصیه می شود.
.
ویتامین B1
ویتامینی است که درگوشت ها، نان، برنج، غلات و حبوبات سبوس دار و کامل یافت می شود.ویتامین B1 خوشبختانه در شرقی ها به دلیل مصرف سیر و پیاز خام تا حد زیادی تامین می شود در مقابل چای و ماهی خام دارای ترکیبی به نام تیامیناز است که در واقع عامل تجزیه کننده تیامین است و مصرف آنها به میزان زیاد کمبود این ویتامین را ایجاد می کند.این ویتامین علاوه بر نقش های اساسی که در سیستم ایمنی به عهده دارد، در حفظ آرامش و برطرف کردن استرس های ناشی از مواجهه با بیماری به فرد کمک خواهد کرد.
.
ویتامین B2
می توان گفت که این ویتامین بنا به دلایل عدیده ای نقشی چشمگیر در حفظ وضعیت مطلوب بدن دارد.داروی دزوکسی روبین هیدروکلراید(داروی درمان ایدز)نیاز به ویتامین B2 را افزایش می دهد.
.
ویتامین B6
درگوشت های سفید، ماهی تن و سالمون، جوجه، ذرت، موز، توت فرنگی، طالبی، لوبیا سبز، گوجه فرنگی، سیب زمینی و اسفناج وجود دارد.به طور کلی اسفناج، موز، سیب زمینی و تن به عنوان بهترین منابع غذایی این ویتامین به شمار می آیند.ایزونیازید نیاز به آن را افزایش می دهد پس به مصرف کنندگان این دارو چه در رابطه با بیماری ایدز یا سایر بیماری های تحت درمان با آن، افزایش مصرف منابع این ویتامین را توصیه می کنیم.
.
ویتامین B12
جگر، گوشت، ماهی و زرده تخم مرغ منابع این ویتامین هستند و خصوصاً در سنین بالا به دلیل اختلالات گوارشی، این نیاز چشمگیرتر خواهد بود.
.
اسید فولیک
فولات که در سوءتغذیه پروتئین – انرژی مورد اشاره، مصرف و عملکرد آن آسیب می بیند و نیاز به آن افزایش می یابد هم به عنوان عاملی که مقاومت بدن را زیاد می کند باید مورد توجه قرار بگیرد این ویتامین در اسفناج، آب پرتقال،گوشت ها به خصوص گوشت گوساله، مخمر و قارچ، لبنیات و شیر و پنیر کم چرب وجود دارد.
.
بد نیست به چند داروی اصلی مورد مصرف در این بیماری و مشکلات تغذیه ناشی ازمصرف آنها اشاره کنیم.پیریمتامین که آنمی مگالوبلاستیک(کم خونی)و لاغری عصبی( آنورکسیا )را ایجاد می نمایند.A-Z-T که احتمال آنمی(کم خونی)را افزایش می دهد، همچنین ایزونیازید(INH)، نیاز به ویتامینB6 را افزایش می دهد.
از آنجایی که در افراد درگیر با ویروس HIV و مبتلایان ایدز اختلالی با عنوان اختلال حس چشایی(Disguisia)وجود دارد که منجر به کاهش اشتها می شود، مصرف مواد غذایی اشتهاآور از جمله هویج، شلغم پخته، ترب، روغن زیتون، زنجبیل، قارچ، سیر، انجیر، گلپر، عسل، انار و شکلات مفید است.
در پایان یادآوری می گردد که ایدز و عوارض تخریب گر آن بدون شک تنها به واسطه درمان های قوی قابل تخفیف خواهد بود اما نقش تغذیه ای مناسب و موثر در این بیماری جدی خواهد بود.
 
.
.
 انجمن مقابله با گرسنگی
کمیته آموزش و اطلاع رسانی
 
 

Login Mmembers

ارتباط با ما

hungercharity@gmail.com

شماره تماس: 66426326 -021

تهران-شهرآرا-معبرماقبل آخر(کوچه شهید داریوش صیامی)معبر آخر بزرگراه شهید چمران-پلاک 14 قدیم-طبقه اول-واحد جنوبی

بیمه عمر ایران

تبادل لینک

لطفا برای حمایت از ما آدرس وب سایت ما را با عنوان بنیاد خیریه لینک نمایید تا در این امر خیرخواهانه سهیم باشید

 

Telegram HungerCharity

شماره مجوز رسمی 36221
شماره ثبت 33972

تمامی حقوق این وب سایت محفوظ بوده و متعلق به "انجمن خیریه مقابله با گرسنگی" می باشد.

حقوق قانونی وب سایت

رسیدگی به شکایات