پیامبر اکرم(ص): کسی که تنها شکم خود را سیر کند و همسایه اش گرسنه باشد به خدا ایمان نیاورده است

دوشنبه, 29 آبان 1396

 العربی     English      فارسی     

NGO Hunger Charity3

نقش تغذیه در درمان ناباروری


تغذیه و ناباروری (infertility and nutrition)برای بسیاری از افراد، داشتن فرزند، یکی از مهم ترین و شیرین ترین تجربه های زندگی است. تحقیقات اخیر حاکی از این است که از هر چهار زوج، یکی با مشکلات باروری مواجه می شود و این مشکلات تأثیر بسیاری در وضعیت روحی و روانی افراد خواهد داشت. ناباروری، مشکلی است که حدود20 - 15 درصد جامعه با آن دست به گریبانند. عوامل محیطی و سبک زندگی در ناباروری بسیار موثر است. عوامل خطر ساز دراین زمینه الکل، کافئین، سیگار، آلودگی‌های هوا، آلودگی های محیط زیست مثل مواد موجود در آب آشامیدنی، مواد شیمیایی و شغل های  پرخطر در ناباروری هستند. بر اساس تحقیقات انجام شده یک رژیم غذایی مناسب حاوی مکمل ها و ویتامین‌های لازم می تواند در درمان ناباروری موثر باشد. بعضی از این عوامل علاوه بر باروری و تولید مثل بر سلامتی فرد نیز تاثیر دارد.
 
 
 
 
اهمیت تغذیه: افراد نابارور باید به تغذیه خود توجه داشته باشند واهمیت استفاده از مواد غذایی صحیح را در درمان، همزمان با روش های کمک درمانی ناباروری خوب درک کنند تا کمک بزرگی هم به خودشان و هم به جامعه به دلیل کاهش هزینه ها و کاهش داروهای مصرفی انجام دهند. رژیم غذایی صحیح  شامل مکمل ها و ویتامین های لازم درتعادل هورمونی زوجین است که  نقش بسزایی دارد. اگر چه نقش تغذیه درپیشگیری از ناباروری با وجود اهمیتی که دارد متاسفانه به فراموشی سپرده شده است، بسیاری از پژوهشگران کوشیده اند تا نقش تغذیه را در بهبود عملکرد بیضه ها و کیفیت اسپرم نشان دهند. در یک تحقیق، افزایش 74 درصدی در تعداد اسپرم های نرمال و 3 درصد در اسپرم های غیر نرمال را پس از مصرف یک دوره مکمل اسید فولیک و روی گزارش کرده اند که چقدر موثر بوده است.  امروزه درمان های تضمینی ناباوری شامل روش های استخراج و تلقیح تخمک و اسپرم و کاشت تخم در رحم مادر است. برای افزایش احتمال باروری، راه های طبیعی هم وجود دارد. نقش خطیر تغذیه در رشد و نمو کودک در رحم به خوبی مشخص شده است. مثلا کمبود ویتامینی به نام اسید فولیک موجب نقص لوله عصبی کودک خواهد شد. به نظر می رسد کمبود مواد مغذی، هر چند اندک، احتمال اولین بارداری را کاهش می دهد. شما احتمالاً یکی از افرادی هستید که به نظرتان، رژیم غذایی سالمی دارید و دچار کمبود مواد مغذی نیستید، ولی احتمالا یک تجزیه و تحلیل تغذیه ای از رژیم غذایی شما نشان خواهد داد که یک یا چند ماده مغذی را کمتر از نیازتان دریافت می کنید. در تحقیقی که در سال 1978 انجام شد، اثرات تغذیه و دیگر عوامل محیطی بر باروری بطور گسترده مورد بررسی قرار گرفت. در این بررسی صدها زوج از رژیم اصولی به همراه مصرف مکمل ویتامین و مواد معدنی پیروی کردند و از نظر عفونت ادراری، مسمومیت با فلزهای سنگین و مواد مسمومیت زای ضد باروری مورد بررسی قرار گرفتند. نتایج نشان داد 81 درصد از این زوج ها، با سابقه ناباروری ، صاحب فرزندان سالم و تندرست شدند.
 
.
مواد موثر در کاهش احتمال ناباروری: برای افزایش احتمال باروری، باید کلیه مواد مغذی در حد نیاز مصرف شوند و در بین آن ها، مواد زیر از اهمیت بیشتری بر خوردارند:           

bullet triangle red  در بین کلیه مواد مغذی که با باروری مرتبط اند، «روی» از همه با اهمیت تر است. این ماده معدنی برای فعالیت صحیح صدها سیستم آنزیمی بدن ضروری است. تعدادی از این سیستم های آنزیمی مربوط به باروری در زن و مرد است. برای مثال رشد و نمو دیواره رحم بستگی به «روی» دارد و این ماده معدنی برای تولید اسپرم در مردان مورد نیاز است. تجزیه املاح موجود در موی افراد نابارور نشان می دهد، تعداد کثیری از خانم هایی که باردار نمی شوند و یا سقط های پی در پی دارند، دچار کمبود روی هستند. رژیم غذایی اغلب افراد تأمین کننده روی مورد نیازشان نیست و شرایطی چون استرس، سیگار کشیدن، آلودگی هوا و الکل موجب تخلیه منابع «روی» بدن می شود. روی به فراوانی در سراسر بدن انسان توزیع شده است و درمیان عناصر جزئی، پس از آهن قرار دارد. بدن انسان 2 تا 3 گرم روی دارد که بالاترین غلظت آن در کبد، پانکراس، کلیه، استخوان ها وماهیچه ها قرار دارد. بافت های دیگری که حاوی غلظت های بالای روی هستند شامل بخش های گوناگون چشم، غده پروستات، اسپرماتوزوئید، پوست، مو وناخن ها هستند. روی همچنین نقشی مهم در تکثیر سلول های زاینده دارد. کمبود روی قابلیت باروری در آقایان را کاهش می دهد. قابل دسترس ترین شکل روی در گوشت حیوانات و غذاهای دریایی است.

bullet triangle green  اسیدهای چرب ضروری که در روغن های گیاهی، روغن دانه ها و مغزها موجود هستند و برای حفظ تعادل هورمونی مورد نیازند.

bullet triangle yellow  کمبود ویتامین ای  می تواند باعث عقیمی شود، چون با کمبود این ویتامین بافت های تولید مثلی تخریب می شوند.

bullet triangle grey  برای تولید سلول تخم منیزیم، روی و ویتامین آ مورد نیاز است.

bullet triangle blue  کمبود ویتامین ب6 و ب2 با ناباوری مرتبط است.

bullet triangle red  برای تولید هورمون های مردانه ویتامین آ (که در ارتباط با عنصر روی است) مورد نیاز است.

 
علل ناباروری در زنان: 
استرس‌های محیطی و کمبود مواد مغذی اصلی‌، و تغذیه غلط از مهم ترین عوامل کاهش میزان تخمک‌گذاری و نیز ناباروری زنان جوان محسوب می‌شوند. 
در خصوص نقش استرس در کاهش تخمک ‌گذاری و ناباروری می توان گفت که استرس در حقیقت اولین عامل افت این روند فیزیولوژیک (Ovulation) در بدن زنان است، شاید به جرات بتوان گفت وجود استرس، افسردگی و اضطراب دائم با تاثیر سوء روی مغز و تغییر مقدار هورمون‌های کلیدی مؤثر در باروری، زمینه‌ساز بسیاری از ناباروری‌ها در عصر حاضرست. در دنیای امروز که استرس و اضطراب جزء لاینفک  زندگی است نمی‌توان از زنان که موجوداتی آسیب‌پذیر هستند انتظار داشت آرام باشند و دچار اضطراب نشوند، درعین حال استفاده بیش از اندازه از داروهای آرام بخش نیز مجاز نیست. تغذیه مناسب در چگونگی تخمک گذاری مؤثر است و با تغذیه صحیح قسمت‌هایی از مغز که مسؤول ترشح هورمون‌های مؤثر در باروری هستند، هماهنگ‌تر عمل کرده و رابطه بین اعضای تولید مثل را به بهترین وجه ممکن ایجاد می کنند. استفاده از مواد مغذی مناسب، در هماهنگ سازی روند متابولیسم بدن پر اهمیت است. بیماری هایی از قبیل دیابت، پرکاری و کم کاری تیروئید که در کاهش روند تخمک گذاری اهمیت دارند، نتیجه متابولیسم ناقص در بدن زنان هستند که با مصرف مواد غذایی مناسب می‌توان از ابتلا به آن ها جلوگیری کرد.
 
نقش تغذیه صحیح و ورزش در باروری زنان: رژیم غذایی صحیح همراه با فعالیت بدنی متعادل و منظم همراه با کنترل وزن در ایجاد تخمک گذاری منظم و افزایش قدرت باروری زنان نابارور، موثر است. ارتباط بین تغذیه و درمان سندروم تخمدان پلی کیستیک که یکی از علل عمده ناباروری در زنان است، مورد بررسی قرار گرفت. رژیم غذایی صحیح و فعالیت بدنی متعادل و منظم و کنترل وزن از روش های اصلی درمان سندروم تخمدان پلی کیستیک است. این سندروم، یکی از اختلالات شایع هورمونی در سنین باروری در زنان است که معمولا با یک سری از اختلالات هورمونی همچون چاقی، قاعدگی نامنظم و پرمویی همراه است. البته تغذیه صحیح، ورزش متعادل و تغییر شیوه زندگی از مهم ترین راه های درمان این سندروم است.
 
کاهش وزن: مطلب دیگر کاهش وزن است که کاهش وزن در بهبود نشانه های تخمدان پلی کیستیک و ایجاد تخمک گذاری مناسب و افزایش قدرت باروری نقش موثری دارد.
 
ارتباط تغذیه و باروری در مردان: افزایش ناباروری در مردان ارتباط نزدیکی با کاهش مصرف مواد آنتی اکسیدانی در آن ها دارد و مصرف مقادیر زیاد این مواد، به درمان ناباروری در مردان کمک می کند.
بتاکاروتن که در هویج یافت می شود و لیکوپن که در هندوانه و گوجه فرنگی به وفور یافت می شود، تاثیر زیادی در درمان ناباروری مردان دارد.البته افراد باید در زمانی که قصد باروری دارند، این مواد را زیر نظر متخصص به صورت مگا دوز (دوزهای خیلی زیاد) مصرف کنند.زیرا مصرف دوز های معمولی روزمره موثر نیست.حدود 40 درصد علل ناباروری ناشی از وجود مشکلاتی در مردان است که با این شیوه و گنجاندن آنتی اکسیدان ها در برنامه غذایی، می توان این مشکل را درمان کرد.
جدیدترین تحقیقات انجام شده در خصوص ارتباط بین تغذیه و باروری نشان می دهد مصرف مواد حاوی آنتی اکسیدان ، در بالا بردن قدرت باروری مردان تاثیر به سزایی دارد.
 
مواد موثر در افزایش احتمال ناباروری
تماس با ترکیبات هورمونی: یکی از دلایل ناباروری، افزایش تماس با ترکیبات هورمونی مصنوعی است که تعادل هورمون های بدن را به مخاطره می اندازد. هورمون های مصنوعی در داروها و محصولات لبنی غیر اورگانیک وجود دارد.گوشت و ماهی هایی که از آب های آلوده صید می شوند، اغلب محتوی هورمون هستند. همچنین حشره کش ها دارای هورمون هستند. در مردان دریافت مقادیر زیاد استروژن، تولید اسپرم را کاهش می دهد و در زنان ایجاد کیست های تخمدانی و رحمی می کند که بر باروری مؤثر است.
 
تماس با ترکیبات شیمیایی: اخیراً تحقیقاتی در زمینه تأثیر مواد سمی محیطی بر باروری زوجین صورت گرفته است. ما هر روز بامقادیر زیادی از مواد شیمیایی در تماس هستیم. برای مثال غذاهایمان مملو از باقیمانده آفت کش ها یا مواد افزودنی، مواد شوینده، مواد آرایشی و داروهاست و حتی در هوایی که تنفس می کنیم، نیز انواعی از آنچه ذکر شد، موجود است. اخیراً در تحقیقی بیان شد که مواد شیمیایی مضری در فرش و مبل های منزل زنانی که نابارورند یا سابقه سقط های متعددی دارند، وجود دارد. البته امکان ندارد ما بتوانیم مواد شیمیایی را بطور کامل از زندگی مان حذف کنیم، ولی حداقل می توانیم تماس خود را با مواد شیمیایی که مضر به نظرمی  آیند، کاهش دهیم. بررسی ها حاکی از تأثیر شدید مواد سمی بر تخریب کروموزوم ها است. تخریب کروموزومی در جنین در حال تکثیر، موجب سقط جنین می شود و اگر جنین سقط نشود کودکی با نقص های کروموزومی مثل عارضه «سندرم دان» متولد خواهد شد. تغذیه درمانی و تغییر شیوه زندگی بر زوج های ناباروری که پزشکان علت ناباروری آن ها را غیر قابل توضیح و نامشخص بیان کرده اند، مؤثر است و به طور کلی 30 درصد زوج های نازا را در بر می گیرد. بر اساس آمارهای موجود، 27 درصد خانم ها به علت عدم تخمک گذاری باردار نمی شوند که این دسته نیز به تغذیه درمانی پاسخ می دهند. ولی در خانم هایی که تنها راه باردار شدن آن ها روش استخراج و تلقیح تخمک و اسپرم و کاشت تخم در رحم  است، تغییر شیوه زندگی و تغذیه درمانی بر ایجاد جنین بی فایده است اگر ناباروری در مرد باشد، او نیز می تواند با تغذیه درمانی چند قدمی به جلو بردارد.
 
مصرف الکل: مصرف الکل و برخی داروها به دلیل ایجاد اختلال در ترشح هورمون تستوسترون و افزایش سرعت تبدیل تستوسترون به استروژن ، کاهش تعداد و تحرک اسپرم و همچنین ناتوانی جنسی را موجب می شود.
 
 
عادات غذایی نامناسب: مردانی که از عادات غذایی مناسبی برخوردار نیستند، مواد مغذی لازم برای متابولیسم و تولید مثل را جذب نمی کنند. با  توجه به اینکه ویتامین های آ، ای، ب، ث  و موادمعدنی مثل سلنیوم، روی، کروم، منیزیم و منگنز، اسیدهای چرب و آمینواسیدها نقش بارز و مؤثری در قدرت باروری مردان دارند . پس با مصرف مواد غذایی آلی، میوه و سبزیجات تازه حبوباتی از قبیل سویا، خشکبار از قبیل گردو و فندق، برگه خشک شده میوه ها که غنی از آهن و ویتامین هستند و روغن های حاوی اُمگا ۳ در بهبود کیفیت سلول های جنسی و قدرت باروری خود قدمی مؤثر بردارید.
 
 
مصرف سیگار و مواد مخدر: مصرف سیگار، مواد توهم زا به علت  ترکیبات نیکوتین دار حتی بر توانایی نفوذ اسپرم به داخل تخمک نیز تأثیر گذار است و اگر مردی مصرف مواد مخدر، کوکائین و سیگار را کنار بگذارد و در طی این مدت از مواد غذایی حاوی آنتی اکسیدان ها مثل سیر، فلفل قرمز، توت سیاه، کلم و مواد غذایی حاوی ویتامین ث و روی مثل گوجه فرنگی، حبوبات، گردو، فندق، پسته و… استفاده کند پس از حداکثر ۳ تا ۴ ماه با انجام آزمایش آنالیز اسپرم شاهد تغییر مثبتی در تحرک و شکل اسپرم ها خواهد بود.
 
 
مصرف برخی داروها: مصرف پنی سیلین و تتراسیکلین در طولانی مدت بلوغ، اسپرم را دچار اختلال می کنند. داروهایی مثل فنی توئین، سولفاسالازین و نیتروفورانتین تحرک اسپرم را در طولانی مدت کاهش می دهند.
 
 
کاهش وزن: کاهش وزن در بهبود نشانه های افزایش قدرت باروری نقش موثری دارد. وزن بالا در تعداد اسپرم بسیار مؤثر است. تحقیقات نشان داده در مردان با وزن بالا تولید هورمون تستوسترون ۲۶ درصد کمتر از مردان با توده بدنی نرمال بوده است که به دنبال آن تولید مقادیر مناسب اسپرم های با تحرک بالا به مخاطره خواهد افتاد.
 
 
مواجهه با سموم و آسیب های محیطی: تماس مداوم با سموم، حشره کش ها و سموم ارگانوفسفره، فلزات سنگین، استروژن موجود در ظروف پلاستیکی، با سرب، مواجهه با اشعه ایکس و… ممکن است تا میزان بسیار بالایی بر کیفیت سلول های جنسی و تولید آن ها اثرگذار باشد.
 
 
درجه حرارت بالا: درجه حرارت مناسب برای ایجاد عملکرد مناسب در اسپرم حدود ۳۲ درجه سانتیگراد است. رانندگی و یا نشستن طولانی مدت، کار در محیط های با گرمای مداوم، حمام بسیارگرم، سونا، استفاده از شلوارها و لباس های زیر تنگ و محکم و ورزش های بسیار سنگین می توانند میزان درجه حرارت سیستم تناسلی خارجی مردان را بالا برند و به نوعی مراحل بلوغ اسپرم، کیفیت و میزان تولید اسپرم را دچار اختلال کنند.
 
 
استرس: وجود استرس مداوم در فرد باعث ترشح برخی هورمون های میگردد که در طولانی مدت عدم تعادل هورمونی و اختلال در تولید اسپرم را به دنبال خواهدداشت، ورزش مفرط نیز می تواند از علل ایجاد عدم تعادل هورمونی و به دنبال آن اختلال در تولید اسپرم باشد لذا برای کنترل شرایط استرس زا، نرمش سبک روزانه، تمرینات تنفس عمیق و مدیتیشن را جزء برنامه روزانه خود قرار دهید.
 
 

انجمن مقابله با گرسنگی
کمیته آموزش و اطلاع رسانی

 

 

 

 

Login Mmembers

ارتباط با ما

hungercharity@gmail.com

شماره تماس: 66426326 -021

تهران-شهرآرا-معبرماقبل آخر(کوچه شهید داریوش صیامی)معبر آخر بزرگراه شهید چمران-پلاک 14 قدیم-طبقه اول-واحد جنوبی

بیمه عمر ایران

تبادل لینک

لطفا برای حمایت از ما آدرس وب سایت ما را با عنوان بنیاد خیریه لینک نمایید تا در این امر خیرخواهانه سهیم باشید

 

Telegram HungerCharity

شماره مجوز رسمی 36221
شماره ثبت 33972

تمامی حقوق این وب سایت محفوظ بوده و متعلق به "انجمن خیریه مقابله با گرسنگی" می باشد.

حقوق قانونی وب سایت

رسیدگی به شکایات